Đàng nghĩa là gì? Nguồn gốc từ đàng xuất phát từ đâu có từ khi nào? Mặc dù bạn đã tra trong từ điển tiếng việt cũng như kho tàng ca dao tục ngữ Việt Nam. Đây là câu hỏi của nhiều người quan tâm và đặt ra dạo gần đây. Hãy cùng Trung tâm sửa chữa điện lạnh – điện tử Limosa tìm hiểu chính xác nhất qua bài viết bên dưới.

Trung tâm sửa chữa điện lạnh – điện tử Limosa
Trung tâm sửa chữa điện lạnh – điện tử Limosa

1. Đàng nghĩa là gì

1.1 Đàng nghĩa là gì trong tiếng miền trung?

Tiếng miền trung là một trong ba phương ngữ chính của tiếng Việt, được sử dụng ở các tỉnh miền trung và Tây Nguyên. Tiếng miền trung có nhiều từ ngữ địa phương, phản ánh đặc trưng văn hóa, lịch sử và địa lý của vùng này. Một trong những từ ngữ địa phương phổ biến của tiếng miền trung là từ “đàng”.

Theo từ điển tiếng miền trung, từ “đàng” có nghĩa là đường, con đường. Từ này cũng có thể được viết là “đằng” hoặc “đãng”. Từ “đàng” thường được dùng để chỉ đường đi, đường sá, đường phố, đường làng, đường xóm, đường quốc lộ, đường cao tốc, v.v. Ví dụ:

Đàng này đi đâu vậy? = Con đường này đi đâu vậy?

Đàng này bị hư rồi, phải sửa lại. = Con đường này bị hỏng rồi, phải sửa lại.

Đàng này đông xe quá, chúng ta đi đàng khác đi. = Con đường này đông xe quá, chúng ta đi con đường khác đi.

1.2 Nguồn gốc xuất hiện của từ đàng

Từ “đàng” xuất hiện từ bao giờ và có nguồn gốc từ đâu là một câu hỏi khó trả lời chính xác. Tuy nhiên, có một số giả thuyết về nguồn gốc của từ này.

Một giả thuyết cho rằng từ “đàng” có nguồn gốc từ tiếng Hán, là phiên âm của chữ “堂” (đường), có nghĩa là nhà, phòng, đình, đường. Từ này được dùng để chỉ các công trình kiến trúc lớn, trang nghiêm, có mái vòm, cột trụ, như nhà thờ, nhà hát, nhà chính quyền, v.v. Từ này sau đó được mượn vào tiếng Việt để chỉ đường đi, đường sá, có thể do ảnh hưởng của cách gọi “đường đình” (堂路) trong tiếng Hán, nghĩa là đường lớn, đường chính.

Một giả thuyết khác cho rằng từ “đàng” có nguồn gốc từ tiếng Mường, là một ngôn ngữ thuộc nhóm ngôn ngữ Việt-Mường, có quan hệ gần gũi với tiếng Việt. Theo giả thuyết này, từ “đàng” trong tiếng Mường có nghĩa là đường, con đường, được dùng để chỉ đường đi, đường mòn, đường nước, v.v. Từ này sau đó được tiếp nhận vào tiếng Việt, đặc biệt là ở miền trung, do sự giao lưu, trao đổi văn hóa giữa hai dân tộc Việt và Mường.

Đàng nghĩa là gì

2. Nghĩa của từ đàng trong câu “đi một ngày đàng học một sàng khôn”

Câu “đi một ngày đàng học một sàng khôn” là một câu tục ngữ của người Việt, được dùng để khuyên nhủ mọi người nên ra ngoài học hỏi, trải nghiệm thực tế, bổ sung kiến thức và kinh nghiệm cho bản thân. Câu tục ngữ này có ý nghĩa như sau:

“Đi một ngày đàng” có nghĩa là đi một ngày ở trên đường, đi ra khỏi nhà, khỏi nơi quen thuộc, để đến những nơi mới, gặp những người mới, nhìn nhận những vấn đề mới.

“Học một sàng khôn” có nghĩa là học được một lượng kiến thức, kinh nghiệm lớn, giúp mình trở nên thông minh, khôn ngoan, từng trải hơn. Sàng là một dụng cụ để sàng lọc, loại bỏ những thứ vô ích, chỉ giữ lại những thứ có giá trị. Sàng khôn nghĩa là sàng lọc những kiến thức khôn ngoan.

Câu tục ngữ này nhấn mạnh vai trò của thực tiễn trong hoạt động học tập, nhận thức. Thực tiễn là nguồn gốc và động lực của nhận thức, là phương tiện và phương pháp của nhận thức, là tiêu chuẩn và mục tiêu của nhận thức. Chỉ có tham gia vào thực tiễn, chúng ta mới có thể học hỏi được những kiến thức sâu sắc, chân thực, phong phú và đa dạng.

Nghĩa của từ đàng trong câu “đi một ngày đàng học một sàng khôn”

3. Từ đàng nghĩa là gì trong “ đàng trong, đàng ngoài”

Từ “đàng” trong câu “đàng trong, đàng ngoài” có nghĩa là đường, con đường, được dùng để chỉ hai vùng lãnh thổ của nước Đại Việt trong thời kỳ nội chiến giữa hai dòng họ Trịnh và Nguyễn. Đàng trong là vùng đất từ sông Gianh (Quảng Bình) trở vào Nam, do chúa Nguyễn cai trị. Đàng ngoài là vùng đất từ sông Gianh trở ra Bắc, do vua Lê chúa Trịnh cai trị. Hai từ này xuất hiện từ thế kỷ XVII, khi hai bên đánh nhau không ngừng nghỉ và phải lấy sông Gianh làm ranh giới. Từ “đàng” cũng có thể được viết là “đằng” hoặc “đãng”, và có nguồn gốc từ tiếng Hán hoặc tiếng Mường.

Trong cuốn Từ điển An nam – Lusitan – La tinh (thường được biết đến là Từ điển Việt – Bồ – La, NXB KHXH, 1991 của A. de Rhodes dịch bởi Thanh Lãng – Hoàng Xuân Việt – Đỗ Quang Chính), Đàng Ngoài được định nghĩa là “bốn tỉnh chung quanh thủ đô Đông Kinh”, trong khi Đàng Trong là “những tỉnh còn lại từ nước (sic) Đông Kinh cho tới vương quốc Chămpa”.

Nhiều từ có nguyên âm “ă” trong tiếng Việt hiện đại, nhưng trong thế kỷ XVII, chúng mang nguyên âm “a” theo ghi chú trong từ điển của De Rhodes, ví dụ như chang (chăng), chảng có (chẳng có), chạt tay (chặt tay),… Do đó, trong từ điển này, từ “đàng” xuất hiện nhưng chưa có dạng “đằng”.

Trong Từ điển tiếng Việt (2000) của Hoàng Phê, đàng và đằng được xem là hai dạng của cùng một từ. Đằng có hai nghĩa (trong tổng số bốn nghĩa) liên quan đến từ Đàng (Đàng trong, Đàng ngoài): 1. Nơi, trong mối quan hệ đối lập với một nơi khác, như ngồi ở đằng mui thuyền thay vì ở đằng lái. 2. (trong khẩu ngữ) Phía của người hoặc nhóm người nào đó, đối lập với một phía khác; bên, ví dụ như đằng họ nhà gái; bà con về đằng ngoại.

Trong cuốn sách Xứ Đàng Trong (NXB Trẻ, 1999, tr. 16–17) của Li Tana (Nguyễn Nghi dịch), Đàng Trong được dịch là “vùng trong”. Mặc dù dịch “Đàng” thành “vùng” có thể chấp nhận được, nhưng nó vẫn chưa hoàn toàn chính xác theo ngữ cảnh.

Tổng kết lại, danh từ Đàng Trong và Đàng Ngoài mang nghĩa là “phía bên”, thể hiện sự đối lập. Đàng ngày trước đây chính là đằng ngày nay

Trên đây là những thông tin giúp bạn giải đáp thắc mắc đàng nghĩa là gì. Cùng với đó là các ví dụ minh họa và giải thích thêm về các cụm từ có liên quan đến từ đàng để bạn hiểu thêm về sự phong phú của tiếng Việt. Ngoài ra, nếu cần tư vấn sửa máy móc, bạn đừng quên gọi Trung tâm sửa chữa điện lạnh – điện tử Limosa số HOTLINE 1900 2276 nhé.

🍀🍀 Quý đọc giả nếu có quan tâm đến một số dịch vụ hữu ích cần cho việc sửa chữa đồ điện gia dụng của mình tại Limosa vui lòng tham khảo tại đây :

👉 Sửa máy lọc không khí

👉 Sửa máy trộn bột

👉 Sửa máy viền mí lon

👉 Sửa cân điện tử

Trung tâm sửa chữa Limosa
Trung tâm sửa chữa Limosa
Đánh Giá
hotline